ปราสาทสด๊กก๊อกธม

ปราสาทสด๊กก๊อกธม

ปราสาทสด๊กก๊อกธม เป็นโบราณสถานที่ใหญ่และสำคัญของจังหวัดสระแก้ว ตั้งอยู่ที่บ้านหนองเสม็ด ตำบลโคกสูง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 15 เพื่อใช้ประดิษฐานรูปเคารพ และใช้ประกอบพิธีกรรมตามคติความเชื่อถือในลัทธิ ศาสนาฮินดู โบราณสถานประกอบด้วยองค์ปราสาท 3 หลัง หันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีคูน้ำล้อมรอบ 4 ด้าน มีกำแพงแก้ว 2 ชั้น ชั้นนอกทำด้วยศิลาแลง ชั้นในทำด้วยหินทรายตัวปราสาทก่อสร้างด้วยหินทราย มีโคปุระหรือซุ้มประตูเหลืออยู่เพียง ด้านทิศตะวันออก และทิศตะวันตกเท่านั้น

ปราสาทสด๊กก๊อกธม แปลว่า ปราสาทใหญ่ที่มีต้นกกขึ้นรกรุงรัง เป็นปราสาทก่อด้วยหินและศิลาแลง หันไปทางทิศตะวันออก ประกอบไปด้วยตัวปราสาทและบาราย ตัวปราสาท ด้านนอกเป็นกำแพงแก้ว ก่อด้วยศิลาแลง มีทางเข้าออกสองทาง คือ ด้านตะวันออกและตะวันตก มีคูน้ำรูปตัวยูล้อมตัวปราสาท มีบาราย 2 แห่ง

ภายในระเบียงคดมีบรรณาลัยก่อด้วยหินทราย 2 หลัง อยู่หน้าปราสาทหลังกลางซึ่งเป็นปรางค์ประธาน ปราสาทด้านซ้ายมือและปราสาทองค์ประธานอยู่ในสภาพปรักหักพัง ตามจารึกกล่าวว่า ประดิษฐานศิวลึงก์ ด้านนอกปราสาททางทิศตะวันออกมีสระน้ำขนาดใหญ่รูปสี่เหลี่ยม มีถนนปูด้วยหินจากตัวปราสาทไปจนถึงสระน้ำตลอดแนว ได้มีการค้นพบศิลาจารึก ๒ หลัก จารึกด้วยอักษรขอมโบราณ เป็นหลักฐานสำคัญที่บ่งบอกถึงอายุการสร้าง ปราสาทสด๊กก๊อกธมแห่งนี้ ตลอดจนบอกถึงวัตถุประสงค์ของการสร้างจารึกหลักที่ 2 นัยว่าเพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่พระเจ้าอาทิตยวรมันที่ 2 ในโอกาสที่บูรณะปราสาทสด๊กก๊อกธมสำเร็จเมื่อปีพุทธศักราช 1595 คำว่า สด๊กก๊อกธม หมายถึง เมืองที่มีต้นกกขึ้นรกในหนองน้ำใหญ่ ซึ่งปัจจุบันยังพอมองเห็นหนองน้ำใหญ่ในอดีตอยู่ใกล้ๆปราสาทนั่นเอง ปัจจุบันจารึกทั้ง 2 หลักถูกเก็บรักษาไว้ที่หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร

ปราสาทแห่งนี้มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออก มีการค้นพบจารึกซึ่งมีความสำคัญต่อการศึกษา ลำดับกษัตริย์ราชวงศ์เขมรอย่าง มาก แม้ในดินแดนเขมรเองก็ยังไม่เคยมีการพบจารึกลักษณะนี้ จารึกที่พบมี 2 หลัก หลักแรก ระบุศักราชตรงกับ พ.ศ. 1480 ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 4 (ศิลปะแบบเกาะแกร์) เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการถวายทาสชายหญิงดูแลรักษาศิวลึงค์ หลักที่สอง ตัวจารึกระบุศักราชตรงกับ พ.ศ. 1595 (ศิลปะแบบคลัง-บาปวน) กล่าวถึงการที่พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 พระราชทานที่ดินและ คนเพื่อสร้างปราสาทถวายแด่พราหมณ์สทาศิวะผู้เป็นอาจารย์ กล่าวถึงประวัติการประดิษฐานลัทธิเทวราช และประวัติการสืบสายตระกูลพราหมณ์ใน ราชสำนักของเขมร ที่มีความสัมพันธ์กับลำดับการสืบสันตติวงศ์ของกษัตริย์เขมร อันเป็นหลักฐานที่มีคุณค่าต่อการศึกษาประวัติศาสตร์เขมร สมัยโบราณเป็นอย่าง มาก

จารึกหลักแรกระบุว่าพบที่ ต.โคกสูง ส่วนหลักที่สองระบุว่าพบที่ปราสาทเมืองพร้าว อันเป็นชื่อเดิมของปราสาท มีข้อน่าสังเกตคือจารึกทั้งสองระบุศักราชต่างกัน จารึกมีลักษณะของศิลปะต่างกัน แต่หลักที่สองมีศิลปะที่สอดคล้องกับตัวปราสาทมากกว่า (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2545:88-89)

การเดินทาง สามารถใช้เส้นทางสายอรัญประเทศ-ตาพระยา (ทางหลวงหมายเลข 348) ประมาณ 25.5 กิโลเมตร จะถึงทางหลวงหมายเลข 3381 เลี้ยวขวาเข้าไปประมาณ 8 กิโลเมตร จะเห็นสถานีอนามัยโคกสูงอยู่ทางขวา เลี้ยวซ้ายเข้าไปตามทางแยกอีกประมาณ 4 กิโลเมตร ผ่านโรงเรียนบ้านหนองเสม็ด ถึงกิโลเมตรที่ 12 เลี้ยวขวาเข้าไปอีก 2.5 กิโลเมตร ถึงปราสาทสด๊กก๊อกธม

สถานที่ตั้ง: 

ปราสาทสด๊กก๊อกธม อ.โคกสูง จ.สระแก้ว

แผนที่ แสดงที่ตั้ง : 
[gmap markers=letters::13.844084469698801,102.73759388910548 |zoom=13 |center=13.838413294176947,102.73469924926758 |width=400px |height=450px |control=Micro |type=Map]
ข้อมูลจังหวัด: 
ประเภทสถานที่ท่องเที่ยว: 
ลักษณะเด่นของแหล่งท่องเที่ยว: 

ท่องเที่ยวสะดุดตา Spotlight Travel